۲۶ ژوئیه ۲۰۲۶ – شواهد فعلی نشان‌دهندۀ یک ارتباط آماری معنادار بین «کلسیفیکیشن پالپ» که از طریق تصویربرداری تشخیص داده می‌شود، با بیماری های متابولیک و عروقی سیستمیک، به‌ویژه دیابت قندی و پیامدهای مرتبط با آترواسکلروز است. با این حال، شواهد موجود عمدتاً از نوع مشاهده‌ای هستند و رابطه علت و معلولی، روابط زمانی، ارزش پیش‌بینی‌کنندگی یا کاربرد تشخیصی را اثبات نمی‌کنند. کلسیفیکیشن پالپ ممکن است بازتاب‌دهنده اختلالات گسترده‌تر در کل بدن باشد، اما اهمیت بیولوژیکی آن همچنان نامشخص است؛ بنابراین، یافته‌ها باید با احتیاط و با توجه به شرایط بالینی بیمار تفسیر شوند.

کلسیفیکیشن پالپ (PC)، یک یافته رایج در تصویربرداری است که به‌طور سنتی به عوامل موضعی یا پیری نسبت داده می‌شد. با این حال، شواهد فزاینده نشان می‌دهند که این پدیده ممکن است با اختلالات بیولوژیکی سیستمیک گسترده‌تر مرتبط باشد. روشن شدن این ارتباط می‌تواند به تعیین این موضوع که آیا یافته‌های پالپ دندان با سلامت عمومی بدن ارتباط دارند یا خیر، کمک کند.

این مطالعه با هدف ارزیابی ارتباط کلسیفیکیشن پالپِ شناسایی‌شده از طریق تصویربرداری با بیماری های سیستمیک انجام شد؛ این کار از طریق ترکیب شواهد موجود در اختلالات مختلف و شناسایی الگوهای تکرارشونده بیولوژیکی و روش‌شناختی صورت گرفت.

جستجوهای جامع در پایگاه‌های EMBASE، ProQuest، PubMed، SciELO، Scopus،  Web of Scienceو کتابخانه مجازی سلامت تا نوامبر ۲۰۲۵ انجام شد. مطالعات مشاهده‌ای که ارتباط بین کلسیفیکیشن پالپ و بیماری های سیستمیک را ارزیابی می‌کردند، وارد مطالعه شدند. کیفیت مطالعات و خطر سوگیری (bias) با استفاده از ابزارهای مقیاس نیوکاسل-اوتاوا و مؤسسه جوآنا بریگز ارزیابی شد. محققان با یک سنتز روش‌های ترکیبی، تحلیل موضوعی را با متاآنالیز اثرات تصادفی ترکیب کردند. ارتباطات بر اساس نسبت شانس (OR) با فاصله اطمینان ۹۵٪ (CI) بیان شدند و میزان قطعیت شواهد با استفاده از سیستم  GRADEارزیابی شد.

نتایج

در این پژوهش، ۳۳ مطالعه شامل ۱۹,۰۵۷ بیمار بررسی شدند. متاآنالیز اصلی (۲۲ مطالعه) نشان داد که ارتباط آماری معناداری بین بیماری های سیستمیک و کلسیفیکیشن پالپ وجود دارد (OR =۲.۶۹؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۲.۰۴–۳.۵۴)، اگرچه ناهمگونی قابل توجهی مشاهده شد.

تحلیل‌های زیرگروهی، یک ارتباط مداوم برای دیابت قندی شناسایی کردند (بدون ناهمگونی آماری؛ OR =۲.۳۰).

تحلیل متمرکز بر آترواسکلروز(تصلب شرایین)، بالاترین میزان ارتباط را نشان داد (OR =۴.۷۰). سایر بیماری‌های قلبی-عروقی به سطح معناداری آماری نرسیدند (p =۰.۱۵۵).

یافته‌های مربوط به بیماری‌های کلیوی و ژنتیکی، صرفاً در حد یک بررسی مقدماتی هستند؛ چرا که این نتایج تنها بر اساس دو مطالعه به‌دست آمده و از قطعیت بسیار کمی برخوردارند.

تحقیقات نشان می‌دهد که رسوب کلسیم در پالپ دندان می‌تواند نشانه‌ای از تغییرات در سوخت‌وساز بدن یا سلامت رگ‌های خونی باشد، اما این موضوع همیشه به معنای وجود یک بیماری قطعی نیست. نکته مهم این است که این پدیده معمولاً بیشتر در دندان‌های آسیا (مولر) دیده می‌شود که ممکن است به دلیل ساختار و نحوه عملکرد متفاوت این دندان‌ها باشد؛ همچنین باید توجه داشت که دقت دستگاه‌های تصویربرداری (مانند رادیوگرافی) در نمایش جزئیات بسیار ریز این رسوبات محدود است و ممکن است همیشه تصویر کاملی از وضعیت واقعی ارائه ندهد. بنابراین، این یافته باید تنها به عنوان یک نشانه احتمالی و در کنار بررسی‌های پزشکی دیگر در نظر گرفته شود، نه یک ابزار قطعی برای تشخیص بیماری‌های جسمی.همچنین قطعیت شواهد در تمامی پیامدها از سطح پایین تا بسیار پایین متغیر بود.

محققان نتیجه گیری کردند که شواهد فعلی از یک ارتباط آماری معنادار بین کلسیفیکیشن پالپ و بیماری های متابولیک و عروقی سیستمیک، به‌ویژه دیابت قندی و پیامدهای مرتبط با آترواسکلروز حمایت می‌کنند. با این حال، این شواهد عمدتاً مشاهده‌ای هستند و رابطه علت و معلولی، توالی زمانی، پیش‌بینی یا کاربرد تشخیصی را اثبات نمی‌کنند. کلسیفیکیشن پالپ ممکن است یک یافته تصویربرداری مرتبط با اختلال در تنظیمات سیستم بدن باشد، اما اهمیت بیولوژیکی آن نامشخص باقی مانده و تفسیر آن باید با احتیاط و وابسته به شرایط بالینی بیمار باشد.

منبع:

https://medicaldialogues.in/dentistry/news/imaging-detected-pulp-calcification-associated-with-diabetes-and-atherosclerotic-disease-study-175786